Саржан Қасымұлы мен Кенесары Қасымұлы қалай байланысты?

Олар — ағалы-інілі, Қасым сұлтанның ұлдары, Абылай ханның немерелері. Саржан Орта жүзде сыртқы округтерге қарсы күресіп, 1836 жылы Қоқанға бағынған Ташкентте өлтірілді. Саржан қаза тапқаннан кейін, 1837 жылы, Кенесары көтеріліс бастады; ол 1847 жылға дейін созылып, әлдеқайда кең аумақты қамтыды.

Жоламан Тіленшіұлы неге қарсы шықты?

Кіші жүздегі табын руының батыры Жоламан Ресей бекіністерінің салынуына және Кіші жүз жайылымдарының тартып алынуына қарсы күресті. Оның жасақтары казак бекеттері мен бекіністеріне шабуыл жасады. 1838 жылы Жоламан Кенесары Қасымұлының көтерілісіне қосылды.

← Барлық тақырып: Қазақстан тарихы

Қазақстан тарихы · ҰБТ-ға арналған теория

Жоламан Тіленшіұлы мен Саржан Қасымұлы

Кенесары көтерілісінен бұрын басталған, Ресей империясының қазақ даласына ілгерілеуіне қарсы екі қозғалыс. Тақырып XIX ғасыр қозғалыстарының басшылары мен мақсаттарын шатастырмауға көмектеседі.

Осы тақырып бойынша жаттығуТолық қолжетімділік болса — осы тақырып бойынша жаттығу, болмаса — пән бойынша тегін тест.

ҰБТ бұл тақырыптан нені тексереді

Бөлім: 03 Жаңа заман

ҰТО спецификациясының тармағы: 25 XIX ғасырдың бірінші жартысындағы қазақ халқының ұлт-азаттық қозғалыстары (Жоламан Тіленшіұлы, Саржан Касымов бастаған көтеріліс)

Біздің бағалауымызша, бұл тақырып бойынша тапсырма әр нұсқада кездесе бермейді: 20 тапсырманың ішінде орта есеппен біреуден аз.

Осы пән бойынша ҰБТ 2026 спецификациясы: тақырыптар мен тапсырмалар

Не істей білу керек

Жоламан Тіленшіұлы мен Саржан Қасымұлы қозғалыстарының себептерін атай білу
Қозғалыс басшыларын ажырату: әрқайсысы қай жүзден, қай әлеуметтік топтан шыққанын білу
Әр қозғалыстың немен аяқталғанын және Кенесары көтерілісімен байланысын білу

Ең бастысы туралы қысқаша

Себептері. Далада Ресей бекіністері мен шептері салынып, жайылымдар тартып алынды; 1822 және 1824 жылғы жарғылар Орта және Кіші жүзде хандық билікті жойды.
Жоламан Тіленшіұлы. Кіші жүздегі табын руының батыры, төре емес. 1820–1830 жылдары оның жасақтары казак бекеттері мен бекіністеріне шабуыл жасады. 1838 жылы Кенесары көтерілісіне қосылды.
Саржан Қасымұлы. Төре: Қасым сұлтанның ұлы, Абылай ханның немересі, Кенесарының ағасы. Орта жүзде 1822 жылғы жарғы бойынша ашылған сыртқы округтерге қарсы күресті.
Саржанның қазасы. 1836 жылы Қоқан хандығына бағынған Ташкент билеушісінің бұйрығымен Ташкентте өлтірілді. Оның ісін інісі Кенесары жалғастырды.
Ортақ белгісі. Екі қозғалыс та жергілікті сипатта қалып, бүкіл қазақты біріктіре алмады.

Талдауы бар тапсырма

ENTLab тапсырмалар қорынан, ҰТО нұсқаларынан емес. Алдымен өзің шешіп көр, содан кейін талдауын аш.

Жоламан Тіленшіұлы қозғалысына ТӘН ЕМЕС

A)үш жүзді біріктіру
B)Орта жүз көтерілісшілеріне қосылу
C)Кіші жүз қазақтарының қатысуы
D)казак бекеттеріне шабуыл

Жауабы мен талдауы

Дұрыс жауап: A

Үш жүзді бір хандыққа біріктіруді Кенесары Қасымұлы мақсат етті. Жоламан Тіленшіұлы 1838 жылы оның көтерілісіне қосылды, бірақ мұндай мақсатты өзі қоймаған. Дұрыс жауап — A. B тән: 1838 жылы Жоламан Орта жүзде басталған Кенесары көтерілісіне қосылды. C тән: Жоламан — Кіші жүз батыры, оның жасақтарының негізін Кіші жүз қазақтары құрады. D тән: оның жасақтары казак бекеттері мен бекіністерге шабуыл жасады.

Жиі кететін қателер

Жоламанды төре немесе сұлтан деп ойлау. Ол — «қара сүйектен» шыққан батыр, ал төрелер — Шыңғыс хан ұрпақтары, мысалы Саржан мен Кенесары.
Саржанды патша билігі өлтірді деп есептеу. Ол 1836 жылы Қоқанға бағынған Ташкентте өлтірілді.
Үш жүзді біріктіру мақсатын Жоламанға таңу. Бұл — Кенесарының мақсаты, Жоламан оған 1838 жылы қосылды.
Жарғыларды шатастыру: 1822 жылғысы — Орта жүзге арналған «Сібір қырғыздары туралы жарғы», 1824 жылғысы — Кіші жүзге арналған «Орынбор қырғыздары туралы жарғы».

Тақырып бойынша сұрақтар

Саржан Қасымұлы мен Кенесары Қасымұлы қалай байланысты?: Олар — ағалы-інілі, Қасым сұлтанның ұлдары, Абылай ханның немерелері. Саржан Орта жүзде сыртқы округтерге қарсы күресіп, 1836 жылы Қоқанға бағынған Ташкентте өлтірілді. Саржан қаза тапқаннан кейін, 1837 жылы, Кенесары көтеріліс бастады; ол 1847 жылға дейін созылып, әлдеқайда кең аумақты қамтыды.
Жоламан Тіленшіұлы неге қарсы шықты?: Кіші жүздегі табын руының батыры Жоламан Ресей бекіністерінің салынуына және Кіші жүз жайылымдарының тартып алынуына қарсы күресті. Оның жасақтары казак бекеттері мен бекіністеріне шабуыл жасады. 1838 жылы Жоламан Кенесары Қасымұлының көтерілісіне қосылды.

Осы тақырып бойынша жаттығу

ENTLab теорияны ҰТО спецификациясы негізінде өз сөзімен жазады. Біз ҰТО емеспіз және онымен ешқандай байланысымыз жоқ.