Жанқожа Нұрмұхамедұлы неге көтеріліс бастады?

1840–1850 жылдары Ресей Сырдария бойымен ілгеріледі: Райым бекінісін салды (1847), Ақмешітті алып (1853), Перовский форты деп атады. Қазақтар өзен бойындағы жайылымдардан ығыстырылды. Кіші жүздің батыры Жанқожа Нұрмұхамедұлы 1856–1857 жылдары Сырдария шебіндегі бекіністерге қарсы күресті басқарды, көтерілісшілер №1 фортты (Қазалы) қоршады. 1857 жылы көтеріліс басылды.

Ресей Қазақстанның оңтүстігін қашан және қалай қосып алды?

Бұл үдеріс 1840–1860 жылдары жүрді. Жетісуда Қапал (1847) және Верный (1854) бекіністері салынды, Сырдария бойында 1853 жылы Ақмешіт алынды. 1864 жылы орыс әскерлері Әулиеата, Түркістан және Шымкентті, 1865 жылы Ташкентті басып алды. 1860 жылғы Пекин шарты Цин империясымен батыс шекараның бағытын белгіледі.

← Барлық тақырып: Қазақстан тарихы

Қазақстан тарихы · ҰБТ-ға арналған теория

Жанқожа мен Есет көтерілістері, оңтүстіктің қосып алынуы

Тақырып XIX ғасырдың ортасында Кіші жүзде болған екі көтеріліс пен Ресейдің Қазақстанның оңтүстігін қосып алуы туралы. Басшыларды, өңірлер мен даталарды ажыратуға көмектеседі.

Осы тақырып бойынша жаттығуТолық қолжетімділік болса — осы тақырып бойынша жаттығу, болмаса — пән бойынша тегін тест.

ҰБТ бұл тақырыптан нені тексереді

Бөлім: 03 Жаңа заман

ҰТО спецификациясының тармағы: 28 Жанхожа Нұрмұхамедұлы және Есет Көтібарұлы бастаған ұлт-азаттық көтеріліс (себептері, көтеріліс барысы)

Біздің бағалауымызша, бұл тақырып бойынша тапсырма әр нұсқада кездесе бермейді: 20 тапсырманың ішінде орта есеппен біреуден аз.

Осы пән бойынша ҰБТ 2026 спецификациясы: тақырыптар мен тапсырмалар

Не істей білу керек

Жанқожа Нұрмұхамедұлы мен Есет Көтібарұлы көтерілістерінің себептерін атай білу
Көтерілістердің барысын сипаттау: қай өңірде, қай жылдары өтті, неге қарсы бағытталды
Ресейдің Қазақстанның оңтүстік өңірлерін қашан және қалай қосып алғанын білу
XVIII ғасырдың соңы – XIX ғасырдағы ұлт-азаттық қозғалыстардың тарихи маңызын түсіндіру

Ең бастысы туралы қысқаша

Себептері. Ресей Сырдария бойында Райым бекінісін (1847) салды, 1853 жылы Ақмешітті алып, Перовский форты деп атады; қазақтар жайылымнан ығыстырылды.
Жанқожа Нұрмұхамедұлы. Кіші жүздің батыры. 1856–1857 жылдары Сырдария қазақтарын патша бекіністеріне қарсы көтеріліске бастады, қозғалыс басылды.
Есет Көтібарұлы. Кіші жүздің батыры; 1847–1858 жылдары түтін салығына және сұлтан-билеуші Арыстан Жантөринге қарсы күресті, Жантөрин 1855 жылы өлтірілді.
Оңтүстіктің қосып алынуы. Қапал (1847) мен Верный (1854) бекіністері Ресейдің Жетісудағы билігін нығайтты; 1864 жылы Әулиеата, Түркістан, Шымкент, 1865 жылы Ташкент алынды.
Пекин шарты. 1860 жылы Ресей мен Цин империясы арасындағы батыс шекараның бағытын таулар, өзендер және қытай күзет бекеттері бойынша белгіледі.
Маңызы. Сырым, Кенесары, Жанқожа мен Есет қозғалыстары жеңіліске ұшырады, бірақ халықтың жерінен айырылуға көнбегенін көрсетті.

Талдауы бар тапсырма

ENTLab тапсырмалар қорынан, ҰТО нұсқаларынан емес. Алдымен өзің шешіп көр, содан кейін талдауын аш.

XIX ғасырдағы көтеріліс көсемдерінің ішінде Кіші жүзден шыққандарға ЖАТПАЙДЫ

A)Саржан Қасымұлы
B)Жоламан Тіленшіұлы
C)Есет Көтібарұлы
D)Жанқожа Нұрмұхамедұлы

Жауабы мен талдауы

Дұрыс жауап: A

Дұрыс жауап — A. Саржан Қасымұлы — төре тұқымынан шыққан сұлтан, Қасым сұлтанның ұлы, Абылай ханның немересі; оның 1825–1836 жылдардағы қозғалысы Орта жүзде өтті, ол Кіші жүзге жатпайды. B — қате: Жоламан Тіленшіұлы — Кіші жүздің батыры, 1820–1830 жылдары қозғалысты басқарды. C — қате: Есет Көтібарұлы — Кіші жүздің батыры, 1847–1858 жылдардағы көтерілісті басқарды. D — қате: Жанқожа Нұрмұхамедұлы — Кіші жүздің батыры, 1856–1857 жылдары Сырдария бойында көтеріліс бастады.

Жиі кететін қателер

Қозғалыстардың өңірін шатастырады. Жанқожа — Сырдария, №1 форт (Қазалы); Есет — Кіші жүздің батысы (Жем өңірі, Мұғалжар), 1847–1858 жылдар; Сырым Датұлы — Жайық бойы. Басшыны өңірімен, жылдарымен бірге есте сақта.
Ертіс бекініс шебін Жанқожа көтерілісінің себебі деп атайды. Ол XVIII ғасырда салынған, 1850 жылдардағы Сырдария оқиғаларына қатысы жоқ.
1860 жылғы Пекин шартын 1858 жылғы Айгун шартымен (шығыстағы Амур бойындағы шекара) және 1881 жылғы Петербург шартымен (Іле өлкесінің Цинге қайтарылуы) шатастырады.
Саржан Қасымұлын Кіші жүздің көсемі деп жазады. Ол — төре тұқымынан шыққан сұлтан, Абылай ханның немересі, қозғалысы Орта жүзде өтті.

Тақырып бойынша сұрақтар

Жанқожа Нұрмұхамедұлы неге көтеріліс бастады?: 1840–1850 жылдары Ресей Сырдария бойымен ілгеріледі: Райым бекінісін салды (1847), Ақмешітті алып (1853), Перовский форты деп атады. Қазақтар өзен бойындағы жайылымдардан ығыстырылды. Кіші жүздің батыры Жанқожа Нұрмұхамедұлы 1856–1857 жылдары Сырдария шебіндегі бекіністерге қарсы күресті басқарды, көтерілісшілер №1 фортты (Қазалы) қоршады. 1857 жылы көтеріліс басылды.
Ресей Қазақстанның оңтүстігін қашан және қалай қосып алды?: Бұл үдеріс 1840–1860 жылдары жүрді. Жетісуда Қапал (1847) және Верный (1854) бекіністері салынды, Сырдария бойында 1853 жылы Ақмешіт алынды. 1864 жылы орыс әскерлері Әулиеата, Түркістан және Шымкентті, 1865 жылы Ташкентті басып алды. 1860 жылғы Пекин шарты Цин империясымен батыс шекараның бағытын белгіледі.

Осы тақырып бойынша жаттығу

ENTLab теорияны ҰТО спецификациясы негізінде өз сөзімен жазады. Біз ҰТО емеспіз және онымен ешқандай байланысымыз жоқ.