ENTLab
РУСҚазақша
← Барлық тақырып: Қазақстан тарихы

Қазақстан тарихы · ҰБТ-ға арналған теория

1860–1870 жылдардағы ұлт-азаттық күрес

Қазақтардың 1867–1868 жылдардағы реформаға көтеріліспен жауап бергені туралы тақырып. Көтерілістің себебін, өңірі мен басшысын байланыстыруға көмектеседі.

Осы тақырып бойынша жаттығуТолық қолжетімділік болса — осы тақырып бойынша жаттығу, болмаса — пән бойынша тегін тест.

ҰБТ бұл тақырыптан нені тексереді

Бөлім: 03 Жаңа заман

ҰТО спецификациясының тармағы: 30 1860-1870 жылдардағы ұлт-азаттық күрес (себептері мен көтеріліс барысы)

Біздің бағалауымызша, бұл тақырып бойынша тапсырма әр нұсқада кездесе бермейді: 20 тапсырманың ішінде орта есеппен біреуден аз.

Осы пән бойынша ҰБТ 2026 спецификациясы: тақырыптар мен тапсырмалар

Не істей білу керек

  • 1860–1870 жылдардағы қазақтардың ұлт-азаттық күресінің себептерін атай білу
  • Орал мен Торғай облыстарындағы және Маңғыстаудағы көтерілістердің барысын сипаттау
  • Көтеріліс басшыларын өңірлерімен және жылдарымен сәйкестендіру

Ең бастысы туралы қысқаша

  • Басты себебі. 1868 жылғы Уақытша ереже: жер мемлекет меншігі деп жарияланды, түтін салығы көбейтілді (3 сом 50 тиынға дейін), уез-болыс бөлінісі енгізілді, шенеуніктердің билігі күшейді.
  • Орал мен Торғай. 1868–1869 жылдары Орынбор генерал-губернаторлығына қарасты осы облыстардың қазақтары жаңа ережеге қарсы шықты, көтерілісті әскер басты.
  • Маңғыстау, 1870. Адайлардың көтерілісін Иса Тіленбайұлы мен Досан Тәжіұлы басқарды. Олар салыққа және жаңа басқаруға қарсы шықты, қозғалыс басылды.
  • Басқа құжаттар. 1822 және 1824 жылғы жарғылар Орта және Кіші жүзде хан билігін жойды; Дала ережесі көтерілістерден кейін, 1891 жылы қабылданды.
  • Нәтижесі. Көтерілістер басылып, реформа күшінде қалды, бірақ халықтың жерді тартып алуға және жаңа салықтарға көнбегені көрінді.

Талдауы бар тапсырма

ENTLab тапсырмалар қорынан, ҰТО нұсқаларынан емес. Алдымен өзің шешіп көр, содан кейін талдауын аш.

1870 жылы Маңғыстаудағы көтерілісті Иса Тіленбайұлымен бірге басқарған
  • A)Досан Тәжіұлы
  • B)Есет Көтібарұлы
  • C)Жанқожа Нұрмұхамедұлы
  • D)Жоламан Тіленшіұлы
Жауабы мен талдауы

Дұрыс жауап: A

1870 жылы Маңғыстаудағы адай көтерілісін Иса Тіленбайұлы мен Досан Тәжіұлы басқарды — дұрыс жауап A. Есет Көтібарұлы 1847–1858 жылдары Кіші жүздегі көтерілісті басқарды. Жанқожа Нұрмұхамедұлы 1856–1857 жылдары Сырдариядағы қазақтардың күресін басқарды. Жоламан Тіленшіұлы XIX ғасырдың бірінші жартысындағы қозғалыстың басшысы; оның тегінің Иса Тіленбайұлының тегіне ұқсастығы — тұзақ.

Жиі кететін қателер

  • 1868–1869 жылғы көтерілістердің себебі ретінде 1822, 1824 жылғы жарғыларды немесе 1891 жылғы Дала ережесін атайды. Дұрысы — 1868 жылғы Уақытша ереже.
  • 1870 жылғы Маңғыстау көтерілісінің басшысы Иса Тіленбайұлын XIX ғасырдың бірінші жартысындағы қозғалысты басқарған Жоламан Тіленшіұлымен шатастырады: тектері ұқсас.
  • Орал мен Торғай облыстарын Дала генерал-губернаторлығына жатқызады. Ол жылдары олар Орынбор генерал-губернаторлығына қарады, ал Дала генерал-губернаторлығы 1882 жылы құрылды.
  • 1870 жылғы Маңғыстау көтерілісін Есет Көтібарұлының 1847–1858 жылдардағы күресімен араластырады. Бұлар — әртүрлі онжылдықтарда болған бөлек қозғалыстар.

Тақырып бойынша сұрақтар

1868–1869 жылдары Орал мен Торғай облыстарының қазақтары неге көтерілді?
Көтерілістің басты себебі — 1868 жылғы Уақытша ереже. Ол жерді мемлекет меншігі деп жариялады, түтін салығын көбейтіп, уез бен болысқа бөлуді енгізді, патша шенеуніктерінің билігін күшейтті. Қазақтар бұл тәртіпке қарсы шықты, бірақ көтерілісті әскер басып, реформа күшінде қалды.
1870 жылы Маңғыстаудағы көтерілісті кім басқарды?
1870 жылы Маңғыстаудағы адай қазақтарының көтерілісін Иса Тіленбайұлы мен Досан Тәжіұлы басқарды. Көтерілісшілер 1867–1868 жылдардағы реформа әкелген жаңа салық пен басқару тәртібіне қарсы шықты. Қозғалыс басылды.
Осы тақырып бойынша жаттығу

ENTLab теорияны ҰТО спецификациясы негізінде өз сөзімен жазады. Біз ҰТО емеспіз және онымен ешқандай байланысымыз жоқ.