ENTLab
РУСҚазақша
← Барлық тақырып: Қазақстан тарихы

Қазақстан тарихы · ҰБТ-ға арналған теория

Соғыстан кейінгі Қазақстан (1946–1953)

Тақырып соғыстан кейін шаруашылықты қалпына келтіру, ядролық полигонның пайда болуы және Сталин билігінің соңғы жылдарындағы идеологиялық қысым туралы.

Осы тақырып бойынша жаттығуТолық қолжетімділік болса — осы тақырып бойынша жаттығу, болмаса — пән бойынша тегін тест.

ҰБТ бұл тақырыптан нені тексереді

Бөлім: 05 XX ғасырдың екінші жартысы - XXI ғасырдың басындағы Қазақстан

ҰТО спецификациясының тармағы: 43 Қазақстан соғыстан кейінгі жылдарда (1946-1953 жылдар)

Біздің бағалауымызша, бұл тақырып бойынша тапсырма әр нұсқада кездесе бермейді: 20 тапсырманың ішінде орта есеппен біреуден аз.

Осы пән бойынша ҰБТ 2026 спецификациясы: тақырыптар мен тапсырмалар

Не істей білу керек

  • Соғыстан кейінгі экономикадағы өзгерістерді сипаттау: пайдалы қазбаларды өндіру, өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығының дамуы.
  • Семей полигонының әскери-өнеркәсіптік кешендегі орнын және алғашқы сынақтардың жылдарын білу.
  • Қоғамдық-саяси өмірдің ерекшеліктерін түсіндіру: идеологиялық науқандар, «Бекмаханов ісі», 1953 жылғы амнистия.
  • Соғыстан кейінгі жылдардың оқиғаларын хронологиялық ретімен орналастыру.

Ең бастысы туралы қысқаша

  • Қазақ КСР Ғылым академиясы. 1946 жылы құрылды, тұңғыш президенті — Қ. И. Сәтбаев.
  • Экономика. Шаруашылық бейбіт жағдайға көшірілді, Қарағандыда көмір өндіру мен түсті металл шығару артты; ауылға техника мен адам күші жетіспеді.
  • Семей полигоны. 1949 жылғы 29 тамызда мұнда алғашқы кеңестік атом бомбасы, 1953 жылы алғашқы сутегі бомбасы сыналды.
  • Ж. Шаяхметов. 1946–1954 жылдары Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетінің бірінші хатшысы болды.
  • Бекмаханов ісі. Тарихшы Е. Бекмахановты 1947 жылғы кітабында Кенесары көтерілісін дәріптеді деп айыптады; ол 1952 жылы сотталып, 1954 жылы босатылды.
  • Амнистия. 1953 жылғы 27 наурыздағы жарлық негізінен қысқа мерзімге және қылмыстық істер бойынша сотталғандарды, соның ішінде Карлаг тұтқындарын босатты; саяси тұтқындардың өте азы ғана амнистияға ілікті. Жаппай реабилитация 1956 жылдан кейін басталды.

Талдауы бар тапсырмалар

ENTLab тапсырмалар қорынан, ҰТО нұсқаларынан емес. Алдымен өзің шешіп көр, содан кейін талдауын аш.

1953 жылы көктемде, И. Сталин қайтыс болғаннан кейін, Қарлаг тұтқындарын жаппай босатқан шара —
  • A)реабилитация
  • B)амнистия
  • C)демобилизация
  • D)репатриация
Жауабы мен талдауы

Дұрыс жауап: B

Дұрыс жауап — амнистия: И. Сталин қайтыс болғаннан кейін КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1953 жылғы 27 наурыздағы «Амнистия туралы» жарлығымен жазасының мерзімі қысқа тұтқындар, соның ішінде Қарлаг тұтқындары бостандыққа шықты. Реабилитация — сотталғандардың атын ақтау; ол 1956 жылы КОКП-ның XX съезінен кейін жаппай сипат алды. Демобилизация — әскери қызметшілерді әскерден босату, лагерь тұтқындарына қатысы жоқ. Репатриация — әскери тұтқындар мен ығыстырылған адамдардың отанына оралуы.
Оқиғаларды хронологиялық ретімен орналастырыңыз: 1) «Невада — Семей» қозғалысының құрылуы 2) Семей полигонында атом бомбасының алғашқы сынағы 3) Қазақ КСР Ғылым академиясының құрылуы 4) Байқоңырдан Жердің алғашқы жасанды серігінің ұшырылуы
  • A)4, 3, 2, 1
  • B)2, 4, 3, 1
  • C)4, 2, 3, 1
  • D)3, 2, 4, 1
Жауабы мен талдауы

Дұрыс жауап: D

Қазақ КСР Ғылым академиясы 1946 жылы құрылды (3). Семей полигонында атом бомбасының алғашқы сынағы — 1949 жыл (2). Байқоңырдан Жердің алғашқы жасанды серігінің ұшырылуы — 1957 жыл (4). «Невада — Семей» қозғалысы 1989 жылы құрылды (1). Дұрыс рет — 3, 2, 4, 1. A нұсқасын (4, 3, 2, 1) ғарыш бағдарламасы соғыстан кейін бірден басталды деп ойлап, серіктің ұшырылуын Ғылым академиясының құрылуынан және алғашқы ядролық сынақтан бұрын қойған оқушы таңдайды. B нұсқасын (2, 4, 3, 1) Ғылым академиясының құрылуын 1950-жылдардың соңына, серік ұшырылғаннан кейінгі кезеңге жатқызған оқушы таңдайды. C нұсқасын (4, 2, 3, 1) серікті барлық оқиғадан бұрын қойып, әрі Ғылым академиясы алғашқы ядролық сынақтан кейін құрылды деп ойлаған оқушы таңдайды.

Жиі кететін қателер

  • Амнистия мен реабилитацияны шатастыру: амнистия жазадан босатады, ал реабилитация адамды кінәсіз деп танып, атын ақтайды.
  • Полигонға қатысты жылдарды шатастыру: 1949 — алғашқы атом бомбасы, 1953 — алғашқы сутегі бомбасы, 1991 — полигонның жабылуы.
  • Ғылым академиясы 1950 жылдары құрылды деп ойлау. Ол 1946 жылы, Семей полигонындағы алғашқы ядролық сынақтан (1949) бұрын құрылды.
  • Бекмаханов билікті ашық сынағаны үшін қуғындалды деп ойлау. Оны Кенесары көтерілісін ұлт-азаттық қозғалыс деп бағалағаны үшін буржуазиялық ұлтшылдық танытты деп айыптады.

Тақырып бойынша сұрақтар

«Бекмаханов ісі» деген не?
Бұл — тарихшы Ермұхан Бекмахановты қудалау. Ол 1947 жылғы кітабында Кенесары Қасымұлы көтерілісін ұлт-азаттық қозғалыс деп атады. Оны буржуазиялық ұлтшылдық танытты, хан билігін дәріптеді деп айыптап, 1952 жылы соттады, Сталин қайтыс болғаннан кейін, 1954 жылы босатты. Бұл іс соғыстан кейінгі жылдардағы идеологиялық қысымды көрсетеді.
Семей полигонында алғашқы ядролық сынақ қашан өтті?
1949 жылғы 29 тамызда: сонда алғашқы кеңестік атом бомбасы сыналды. 1953 жылы сол жерде алғашқы кеңестік сутегі бомбасы сыналды. Сынақтар өлке тұрғындарының денсаулығы мен табиғатына зиян келтірді. Полигон Н. Ә. Назарбаевтың 1991 жылғы 29 тамыздағы жарлығымен жабылды.
Осы тақырып бойынша жаттығу

ENTLab теорияны ҰТО спецификациясы негізінде өз сөзімен жазады. Біз ҰТО емеспіз және онымен ешқандай байланысымыз жоқ.