ENTLab
РУСҚазақша
← Барлық тақырып: Қазақстан тарихы

Қазақстан тарихы · ҰБТ-ға арналған теория

Кеңес өкіметі, Алашорда және Қоқан автономиясы

1917 жылдың соңында екі ұлттық автономия — Қоқан және Алаш автономиялары пайда болды. Тақырып Кеңес өкіметінің оларға қалай қарағанын және мұның немен аяқталғанын қарастырады.

Осы тақырып бойынша жаттығуТолық қолжетімділік болса — осы тақырып бойынша жаттығу, болмаса — пән бойынша тегін тест.

ҰБТ бұл тақырыптан нені тексереді

Бөлім: 04 Қазақстан ХХ ғасырдың бірінші жартысында

ҰТО спецификациясының тармағы: 37 Кеңес билігі органдарының «Алаш-Орда» үкіметі, Қоқан автономиясымен қарым-қатынасы

Біздің бағалауымызша, бұл тақырып бойынша тапсырма әр нұсқада кездесе бермейді: 20 тапсырманың ішінде орта есеппен біреуден аз.

Осы пән бойынша ҰБТ 2026 спецификациясы: тақырыптар мен тапсырмалар

Не істей білу керек

  • Қоқан автономиясы мен Алашорданың қашан, қайда жарияланғанын және оларды кімдер басқарғанын білу.
  • Кеңес өкіметінің автономияларға қалай қарағанын және олардың қалай таратылғанын түсіндіру.
  • Екі автономияның тағдырын салыстырып, 1917–1920 жылдардағы оқиғаларды ретімен орналастыру.

Ең бастысы туралы қысқаша

  • Қоқан автономиясы. 1917 жылғы қарашада Қоқанда өткен Түркістан мұсылмандарының съезінде жарияланды; үкіметті алдымен М. Тынышбаев, кейін М. Шоқай басқарды.
  • Орындардың бөлінуі. Өкілді органдағы орындардың үштен екісі мұсылмандарға, үштен бірі өлкенің мұсылман емес халқына тиесілі болды.
  • Талқандалуы. Ф. Колесов басқарған Түркістан өлкесінің Халық Комиссарлары Кеңесі автономияны мойындамады; 1918 жылғы ақпанда оның әскері Қоқанды алды.
  • Алашорда. 1917 жылғы желтоқсанда Орынбордағы II жалпықазақ съезінде құрылды; төрағасы — Ә. Бөкейхан, орталығы — Семей.
  • 1918 жыл. Большевиктер Алашорданы мойындамады, ал Алашорда большевиктерге қарсы күштер жағына шықты.
  • Алашорданың соңы. 1919 жылы Алаш қайраткерлеріне рақымшылық жарияланды, олардың бір бөлігі, мысалы А. Байтұрсынұлы, Кеңес өкіметі жағына өтті; 1920 жылы Алашорда таратылды.

Талдауы бар тапсырма

ENTLab тапсырмалар қорынан, ҰТО нұсқаларынан емес. Алдымен өзің шешіп көр, содан кейін талдауын аш.

Қоқан автономиясының өкілді органындағы орындардың үштен бірі мына топтың өкілдеріне бөлінді:
  • A)көшпелі халық
  • B)мұсылман емес халық
  • C)мұсылман дінбасылары
  • D)қала көпестері
Жауабы мен талдауы

Дұрыс жауап: B

Қоқан (Түркістан) автономиясы 1917 жылғы қарашада жарияланды. Оның өкілді органындағы орындардың үштен екісі мұсылмандарға, ал үштен бірі өлкедегі мұсылман емес, ең алдымен орыс халқының өкілдеріне берілді. A — көшпелі халық мұсылман көпшілігінің құрамына кірді, оған орындардың жеке үштен бірі берілмеді. C — мұсылман дінбасылары автономияны қолдады, бірақ арнайы үлес алған жоқ. D — қала көпестері де автономияны қолдады, бірақ оларға орындардың үштен бірі бөлінбеді.

Жиі кететін қателер

  • Қоқан автономиясының жариялануы мен таратылуын шатастыру: ол 1917 жылғы қарашада жарияланып, 1918 жылғы ақпанда талқандалды, яғни үш айға жетпей ғана өмір сүрді.
  • 1918 жылғы ақпанда Түркістан Халық Комиссарлары Кеңесін Т. Рысқұлов немесе Ә. Жангелдин басқарды деп ойлау. Ол кезде оны Ф. Колесов басқарды; Т. Рысқұлов Түркістан басшылығына кейінірек келді.
  • Қоқан автономиясы органындағы орындардың үштен бірін дінбасыларға не көпестерге беру. Бұл үлес мұсылман емес халыққа арналған.
  • Съезд өткен жер мен үкімет орталығын шатастыру: Алашорда Орынборда жарияланды, ал оның орталығы Семей болды.

Тақырып бойынша сұрақтар

Қоқан автономиясы қашан және неліктен таратылды?
Қоқан (Түркістан) автономиясы 1917 жылғы қарашада жарияланды. Ф. Колесов басқарған Түркістан өлкесінің Халық Комиссарлары Кеңесі оны мойындамай, оған қарсы әскер жіберді. 1918 жылғы ақпанда кеңес әскерлері Қоқанды алды, сөйтіп үш айға жетпей өмір сүрген автономия жойылды.
Кеңес өкіметі мен Алашорданың қарым-қатынасы қалай өрбіді?
Большевиктер 1917 жылғы желтоқсанда құрылған Алашорданы мойындамады, ал 1918 жылы ол большевиктерге қарсы күштермен бірге әрекет етті. 1919 жылы Алаш қайраткерлеріне рақымшылық жарияланып, олардың бір бөлігі, соның ішінде А. Байтұрсынұлы, Кеңес өкіметімен бірге жұмыс істей бастады. 1920 жылы Алашорда таратылды, сол жылғы тамызда Қырғыз (Қазақ) АКСР-і құрылды.
Осы тақырып бойынша жаттығу

ENTLab теорияны ҰТО спецификациясы негізінде өз сөзімен жазады. Біз ҰТО емеспіз және онымен ешқандай байланысымыз жоқ.